RSS

Án treo và mối quan tâm của xã hội

02 Th5

Một trong số các vấn đề được Hội nghị tổng kết công tác Tòa án năm 2010 quan tâm, là việc áp dụng án treo trong xét xử án hình sự. Trước đó, ngày 10- 3-2010, Tòa án nhân dân (TAND) tối cao đã có Nghị quyết số 76 – NQ/BCS về việc triển khai sơ kết công tác xét xử án hình sự đối với việc cho người bị kết án hưởng án treo, nhằm mục đích để các cấp Tòa án thực hiện đúng quy định của pháp luật

Về án treo và khắc phục việc áp dụng án treo không đúng.

Vấn đề án treo, không phải chỉ có các cấp Tòa án quan tâm, mà dư luận xã hội cũng rất quan tâm, cụ thể là: trên báo Tiền phong số 338 ra ngày thứ bảy 04 -12- 2010 có bài: “Nữ hoàng án treo” đề cập đến một số trường hợp Tòa án cho hưởng án treo, mà theo tác giả bài báo là không bình thường.

Sự “quan tâm” đến án treo của các cấp Tòa án, của dư luận xã hội và của người dân không phải là không có lý do. Ví dụ 1, Nguyễn Khánh Tùng đã có tiền án 15 tháng tù về tội đánh bạc (bản án hình sự phúc thẩm số 1283/HSPT ngày 01-  9 – 2003), chưa được xóa án tích, Tùng lại phạm tội mới, Tùng bị truy tố về hành vi gây rối trật tự công cộng gây hậu quả nghiêm trọng.

Tòa án cấp sơ thẩm đánh giá nhân thân Tùng không tốt do có tiền án nên xử phạt Tùng 15 tháng tù. Nhưng Tòa án cấp phúc thẩm lại xác định ngược lại với Tòa án sơ thẩm là: Tùng không có tiền án, tiền sự nên quyết định sửa bản án sơ thẩm cho Tùng hưởng án treo. Vụ án này, có sự khác nhau giữa Tòa án cấp sơ thẩm với Tòa án cấp phúc thẩm là ở chỗ: Tùng đã được xóa án tích hay chưa? Nếu được xóa án tích, thì Tùng không có tiền án. Còn nếu Tùng chưa được xóa án tích, thì Tùng có tiền án.

Cách tính thời hạn để xóa án tích đã được quy định tại Điều 67 Bộ Luật Hình sự (BLHS)

Ví dụ 2, vụ Nguyễn Thế Phiệt và Lưu Đức Thọ (Phiệt nguyên là chủ tịch xã thuộc huyện Bảo Lộc. Thọ nguyên là cán bộ phụ trách công tác thương binh xã hội của xã do Phiệt làm chủ tịch). Hành vi tội phạm như sau: Từ năm 2008 đến năm 2009, Phiệt đã 4 lần lợi dụng chức vụ quyền hạn chiếm đoạt 68.580.000 đồng.

Nghiêm trọng là, trong số tiền này có 39.880.000 đồng là của Chính phủ và UBND tỉnh Lâm Đồng hỗ trợ các gia đình nghèo để đón Tết Kỷ Sửu (năm 2009) Phiệt cùng Thọ không thực hiện chỉ đạo của cấp trên mà chiếm đoạt để chi tiền riêng. Khi sự việc bị phát hiện, Phiệt chỉ đạo hợp thức hóa bằng việc mua gạo đễ hỗ trợ mà không hỗ trợ bằng tiền mặt và không ai được khai đúng sự thật với cơ quan chức năng. Thọ thực hiện việc mua gạo để hỗ trợ, thì Thọ mua gạo với giá thấp, khai tăng là giá cao để bớt xén gạo của các hộ nghèo. Khi xét xử Phiệt và Thọ, Tòa án xét xử vụ án này, chỉ căn cứ vào số tiền đã chiếm đoạt để quyết định hình phạt và cho Lưu Đức Thọ hưởng án treo.

Vụ án này có sai lầm ở chỗ: đánh giá không đúng tính chất nghiêm trọng của vụ án và yêu cầu của xã hội đối với tội phạm tham nhũng. Hành vi của Thọ, Phiệt là làm suy giảm lòng tin của người dân đối với Đảng, Chính phủ trong việc thực hiện chính sách xã hội, ảnh hưởng xấu đến việc đấu tranh chống tội phạm.

Án treo trong pháp luật hình sự ở nước ta không phải là mới. Ngay sau khi thành lập nước Việt Nam dân chủ cộng hòa (nay là Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam), trong Sắc lệnh số 33c ngày 13 – 9 – 1945 đã có quy định án treo. Trong điều IV của Sắc lệnh này có quy định như sau: “Nếu có những lý do chính đáng khoan hồng; vì ít tuổi, vì biết hối cải, vì lầm lẫn… thì Tòa án có thể cho tội nhân được hưởng án treo.

Trong điều 60 BLHS hiện hành có quy định về án treo như sau: “Khi xử phạt tù không quá ba năm, căn cứ vào nhân thân của người phạm tội và các tình tiết giảm nhẹ, nếu xét thấy không cần phải bắt chấp hành hình phạt tù, thì Tòa án cho hưởng án treo và ấn định thời gian thử thách từ một năm đến năm năm”. Để thực hiện thống nhất về án treo được quy định tại Điều 60 BLHS. Trong Nghị quyết số 01/2007/NQ – HĐTP ngày 02/10/2007, Hội đồng Thẩm phán TAND tối cao đã hướng dẫn chi tiết về các căn cứ cho hưởng án treo như sau:

Bị xử phạt tù không quá ba năm: không phân biệt về tội gì

–    Có nhân thân tốt: được chứng minh là: ngoài lần phạm tội này, họ luôn luôn chấp hành đúng chính sách, pháp luật, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ của công dân chưa có tiền án, tiền sự, có nơi làm việc ổn định hoặc có nơi thường trú cụ thể rõ ràng.

–    Các tình tiết giảm nhẹ: có hai tình tiết giảm nhẹ trở lên và không có tình tiết tăng nặng, trong đó có ít nhất là một tình tiết giảm nhẹ quy định tại khoản 1 điều 46 BLHS. Trường hợp vừa có tình tiết giảm nhẹ, vừa có tình tiết tăng nặng, thì tình tiết giảm nhẹ phải nhiều hơn tình tiết tăng nặng, từ hai tình tiết trở lên.

–    Nếu xét thấy không cần phải bắt chấp hành hình phạt tù: Là trường hợp nếu không bắt họ đi chấp hành hình phạt tù, vì hành vi của họ không gây nguy hiểm cho xã hội hoặc không ảnh hưởng xấu trong cuộc đấu tranh phòng chống tội phạm.
Chúng tôi thấy rằng việc đánh giá áp dụng án treo đối với người bị kết án có đúng hay không là căn cứ vào người được Tòa án cho hưởng án treo có đầy đủ điều kiện về án treo được quy định tại điều 60 BLHS và hướng dẫn của Hội đồng Thẩm phán TAND tối cao tại Nghị quyết số 01/2007/NQ-HĐTP ngày 02/10/2007 hay không? Chứ không phải  là căn cứ vào số lượng người bị kết án được Tòa án cho hưởng án treo nhiều hay ít.

Nếu có nhiều người bị kết án được Tòa án cho hưởng án treo mà đúng Luật thì tốt hơn trường hợp có ít người bị kết án được Tòa án cho hưởng án treo mà việc cho hưởng án treo lại không đúng pháp luật. Ví dụ một Tòa án cho 60% người bị kết án được hưởng án treo đúng pháp luật là tốt hơn một Tòa án khác cho 15% người bị kết án hưởng án treo không đúng pháp luật. Vì các bản án treo không đúng pháp luật phải sửa lại, gây tốn phí thời gian công sức của xã hội, gây mất lòng tin của người dân với cơ quan xét xử.

Ban lãnh đạo TAND tối cao cần có chỉ đạo các cấp Tòa án, thực hiện đúng pháp luật về án treo, thường xuyên từng Tòa án tự kiểm tra và Tòa án cấp trên kiểm tra Tòa án cấp dưới, nếu phát hiện có sai thì kịp thời sửa sai là biện pháp quản lý cần thiết.

LG. Đỗ Văn Chỉnh

Advertisements
 

Thẻ: ,

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: